Mandy Ronda

De Fabels & Feiten over SOA’s

Als het gaat om Seksueel Overdraagbare Aandoeningen, bestaan er nogal wat mythes. Maar ook feiten die zo fabelachtig zijn dat je het liefst naar de Maan zou willen verhuizen om een SOA te voorkomen. Ik zet enkele hardnekkige fabels en feiten voor je op een rij.

FABEL 1: Goede hygiëne beschermt tegen SOA’s.

FEIT: Veel mensen denken dat douchen en de genitalien reinigen met water (geen zeep; dat verandert de PH waarde) of intieme producten, voorkomt dat je een SOA oploopt of doorgeeft. Helaas is niets minder waar. Douchen biedt geen enkele bescherming tegen SOA’s. Sterker nog, bij vrouwen vergroot het zelfs de kans op het verkrijgen van een SOA, blijkt uit onderzoek van The American Journal of Obstetrics and Gynaecology. Vaginiaal douchen na seks verandert de zuurtegraad in de vagina, wat de natuurlijke afweer tegen infecties als SOA’s juist verstoort.

FABEL 2: De pil / twee condooms / glijmiddel beschermt tegen SOA’s.

Hormonale anticonceptie zoals de orale anticonceptiepil beschermt alleen tegen onbedoelde zwangerschap en zeker niet tegen SOA’s. Glijmiddel al helemaal niet. Condooms zijn natuurlijk wél verstandig! Een condoom kán scheuren, dus zorg dat het condoom goed past. Twee condooms over elkaar heen bieden helaas geen dubbele bescherming. Integendeel; door de frictie kunnen juist scheurtjes ontstaan in de condooms. Belangrijk: doe een condoom om zodra er sprake is van een erectie en niet pas vlak voor de penetratie. Een SOA is overdraagbaar door slijmvliescontact en tijdens ‘voorspel’ kan voorvocht vrijkomen wat kan leiden tot het overdragen of oplopen van een SOA.

FABEL 3: Van de eerste keer onveilige seks kun je geen SOA krijgen.

FEIT: De besmettingsgraad van een SOA ligt enorm hoog. Heb je één keer seks met iemand met chlamydia, gonorroe of syfilis, dan wordt de kans dat je een soa als souvenir meekrijgt geschat op 30-50%. Als je bedpartner een SOA heeft dan kan hij/zij deze op je overdragen. Één keer onveilige seks is dan ook al genoeg om een SOA op te kunnen lopen.

FABEL 4: Ik heb geen klachten, dus geen SOA.

Een nogal problematische fabel want veel SOA’s dragen mensen onopgemerkt bij zich. SOA’s kunnen wel klachten geven als jeuk, afscheiding of een branderig gevoel. Maar Chlamydia geeft in ruim 50% van de gevallen geen klachten! Van Gonorroe merken veel vrouwen ook niets. Dat maakt de SOA’s behoorlijk verraderlijk. Hoewel je geen klachten hebt, kan de infectie wel degelijk schade aanrichten en de SOA blijft ook overdraagbaar. Dus ook zonder klachten kun je een SOA hebben. Een (zelf)test is de enige manier om zekerheid te krijgen!

FABEL 5: SOA’s loop je alleen op door genitale seks.

FEIT: Hoewel een SOA zich meestal wel op een genitale plek bevindt, kan een SOA ook door orale en/of anale seks worden opgelopen en overgedragen. Bij orale seks is de kans iets kleiner dan bij Penis-in-Vagina seks (PIV), maar de kans bij anale seks is zelfs iets groter! Laat je dus ook altijd oraal en/of anaal testen wanneer je onveilige orale of anale seks hebt gehad. Testalize.me bijvoorbeeld biedt voor beide vormen een zelftest. Bij de GGD of huisarts moet je vaak zelf nadrukkelijk vragen om ook oraal en/of anaal getest te worden; daar is overigens niks schaamtevols aan, juist heel verstandig!

FABEL 6: Je kunt een SOA oplopen door een (vieze) wc-bril.

FEIT: SOA’s worden overgebracht via sperma, bloed, vaginaal vocht en bij contact tussen slijmvliezen. Slijmvliezen zitten onder andere in de anus, penis, vagina en mond. Hoewel er natuurlijk een beetje bloed of vaginale afscheiding op een wc-bril kan zitten, kunnen de organismen die SOA’s veroorzaken, maar héél kort buiten het menselijk lichaam overleven. Van een (vieze) toiletbril kun je dus géén SOA oplopen. Voor hygiëne is het natuurlijk wel zo fris even wat wc-papier over een openbare wc-bril te halen en deze zelf ook schoon achter te laten.

FABEL 7: Je kunt dezelfde SOA maar één keer in je leven oplopen.

FEIT: Virale SOA’s zoals HIV en Herpes heb je levenslang en kun je dus nog niet een keer krijgen. Veel voorkomende SOA’s zoals chlamydia en gonorroe zijn gelukkig wel te behandelen en genezen. Echter, als je hierna onveilige seks blijft hebben, ben je weer net zo vatbaar voor deze SOA’s als voorheen! Je kunt dezelfde SOA dus meerdere keren in je leven oplopen als je onveilige seks hebt. Vrouwen die een tweede keer met chlamydia besmet raken, kunnen schade oplopen aan hun voortplantingsorganen en zelfs problemen krijgen met de vruchtbaarheid. Het is dus extreem belangrijk dat je (ook na een SOA) safer sex hebt, om verdere schade te voorkomen.

FABEL 8: Als ik geen SOA heb, hoeft mijn partner zich niet meer te laten testen.

FEIT: Wanneer jullie al onveilige seks hebben gehad en jij hebt geen SOA, kan jouw partner nog steeds drager zijn van een SOA zonder het zelf te weten; immers, veel SOA’s veroorzaken geen klachten. Daarom is het, zeker wanneer je een nieuwe relatie aangaat, belangrijk om je beiden te laten testen op soa’s.

FABEL 9: Testen is altijd en overal gratis.

FEIT: Als je in een risicogroep valt, kun je je inderdaad gratis laten testen bij de GGD. De voorwaarden hiervoor zijn in 2015 veranderd, dus check even of je in deze categorie valt, bijvoorbeeld als je jonger dan 25 bent. Je kunt dan naar de Sense spreekuren of GGD polikliniek en dan betaal je niets. Val je echter niet in een risicogroep, dan zal de GGD je verwijzen  naar de huisarts. De kosten voor een SOA test bedragen gemiddeld 150 euro (afhankelijk van hoe uitgebreid je je wilt laten testen) en zijn gedekt door de basisverzekering, maar gaan wel van je eigen risico af.

Welke fabels en feiten waren nieuw voor jou? Laat het ons weten in de reacties hieronder!

Laatst herzien op

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Scroll naar top