Cholesterol

Cholesterol is een vetachtige stof die in het bloed voorkomt en een belangrijke rol speelt in het lichaam. Het is nodig voor de aanmaak van hormonen, vitamine D en galzuren. Het lichaam maakt zelf cholesterol aan in de lever, maar we krijgen ook cholesterol binnen via voeding. Een te hoog cholesterolgehalte geeft meestal geen klachten, maar kan op de lange termijn wel schade veroorzaken aan hart en bloedvaten.

Waarom meten?

Een cholesteroltest geeft inzicht in het risico op hart- en vaatziekten, zoals een hartinfarct of beroerte. Niet alleen de totale hoeveelheid cholesterol is belangrijk, maar vooral de verdeling van verschillende vetten in het bloed. Met een bloedtest kan worden vastgesteld of: behandeling of leefstijlaanpassing nodig is, of je cholesterol verhoogd is, en welke vormen van cholesterol bijdragen aan het risico.

Cholesterol is een essentiële stof, maar een onbalans kan dus schadelijk zijn voor de gezondheid. Door niet alleen het totaal cholesterol, maar ook non-HDL, LDL en triglyceriden te meten, ontstaat een compleet beeld van het cardiovasculaire risico. Vroege opsporing maakt het mogelijk om tijdig bij te sturen en complicaties te voorkomen.

Totaal cholesterol

Totaal cholesterol is de som van alle cholesteroldeeltjes in het bloed. Dit getal geeft een eerste indruk, maar zegt op zichzelf niet alles over het risico. Een normaal totaal cholesterol kan alsnog ongunstig zijn als de verhouding tussen “goed” en “slecht” cholesterol niet in balans is. Daarom wordt altijd gekeken naar aanvullende waarden, zoals LDL en non-HDL cholesterol.

Non-HDL cholesterol

Non-HDL cholesterol is het totaal cholesterol minus HDL cholesterol. Deze waarde omvat alle vormen van cholesterol die kunnen bijdragen aan aderverkalking. Non-HDL cholesterol wordt steeds vaker gebruikt, omdat het vooral relevant is bij mensen met diabetes of verhoogde triglyceriden. Het geeft een goede inschatting van cardiovasculair risico. Bovendien is het minder gevoelig voor schommelingen.

LDL cholesterol

LDL cholesterol wordt vaak het “slechte” cholesterol genoemd. LDL-deeltjes kunnen zich afzetten aan de vaatwand, wat kan leiden tot vernauwing en verstopping van bloedvaten. Een verhoogd LDL-cholesterol verhoogt het risico op hart- en vaatziekten, beroertes en slagaderverkalking. Bij mensen met een verhoogd risico wordt vaak gestreefd naar lagere LDL-waarden.

Triglyceriden

Triglyceriden zijn vetten in het bloed die vooral afkomstig zijn uit voeding en overtollige energie. Ze zijn een belangrijke energiebron, maar te hoge waarden zijn ongunstig. Verhoogde triglyceriden komen vaak voor bij overgewicht en weinig beweging. Je ziet het vaak bij diabetes of prediabetes en bij overmatig alcoholgebruik. Hoge triglyceriden verhogen het risico op hart- en vaatziekten, vooral in combinatie met een laag HDL of hoog LDL.

Klachten

Een verhoogd cholesterol geeft meestal geen directe klachten. Dat maakt het verraderlijk. Veel mensen lopen jarenlang rond met ongunstige cholesterolwaarden zonder dit te merken. Klachten ontstaan vaak pas als er al sprake is van schade aan hart en bloedvaten. Mogelijke (indirecte) klachten of signalen zijn pijn of druk op de borst (angina pectoris), kortademigheid bij inspanning, vermoeidheid en hartkloppingen. In zeldzame gevallen kunnen zichtbare tekenen optreden, zoals vetophopingen rond de ogen of pezen. Dit komt vooral voor bij erfelijke vormen van ernstig verhoogd cholesterol. Omdat klachten vaak laat of helemaal niet optreden, is meten de enige betrouwbare manier om een goed beeld te krijgen.

Hoe werkt een test?

Cholesterol wordt gemeten met een bloedtest. Vaak wordt gevraagd om nuchter te zijn, vooral wanneer triglyceriden worden bepaald. Het laboratorium meet vervolgens de verschillende waarden afzonderlijk. Op basis van de uitslag kan worden bepaald of vervolgonderzoek wenselijk is, of leefstijladvies voldoende is en of medicatie nodig is.

Wist je dat? Meer dan 70% van je cholesterol wordt door je lichaam zelf aangemaakt, vooral in de lever. Slechts een klein deel komt rechtstreeks uit voeding.

Niet alle cholesterol is hetzelfde. Sommige vetten verhogen het risico op aderverkalking, andere zijn minder schadelijk. Door meerdere waarden te meten ontstaat een completer en nauwkeuriger beeld dan met alleen meting van het totaal cholesterol.

Waarom testen, voor wie?

Een cholesteroltest is zinvol voor iedereen die inzicht wil krijgen in zijn of haar risico op hart- en vaatziekten. Vanaf 45 neemt het risico op een verhoogd cholesterol en hart- en vaatziekten toe. Ook zonder klachten is testen vanaf deze leeftijd verstandig. Mensen met overgewicht, weinig lichaamsbeweging en bijvoorbeeld rokers doen er ook goed aan te testen. Ook diabetici zouden periodiek moeten testen. Bij diabetes en prediabetes is het risico op hart- en vaatziekten namelijk verhoogd. In die gevallen is regelmatige controle van LDL, non-HDL en triglyceriden extra belangrijk.

Als bij eerdere bloedonderzoeken afwijkende cholesterolwaarden zijn gevonden, is vervolgmeting nodig om te beoordelen of leefstijlmaatregelen of behandeling effect hebben. Ook zonder klachten of bekende risicofactoren kan een cholesteroltest waardevol zijn, bijvoorbeeld als onderdeel van preventieve gezondheidszorg of periodieke controles.

Hoe werkt onze test?

Onze zelftest bevat een afnameset waarmee je thuis een paar druppels bloed kunt afnemen. Dit doe je met behulp van een veiligheidslancet. Hiermee druk je op de vinger en dan schiet er een dun naaldje uit. Het naaldje gaat door de huid van de vinger (liefst zijkant van ring-of middelvinger). Dit bloed vang je op in het meegeleverde buisje. Het buisje gaat in de sealbag. Vervolgens activeer je de Smart Tag (temperatuursensor). Daarna gaat alles in de retourbox. Deze stuur je deze naar ons laboratorium. In ons laboratorium wordt gekeken naar het Totaal Cholesterol, Non-HDL, Cholesterol, LDL Cholesterol en Triglyceriden.

Cholesterol

Testen op Totaal Cholesterol, Non-HDL, LDL en Triglyceriden.

€59,95

Gratis nazorg (door huisarts)
Analyse in lab, uitslag binnen 48 uur
Voor 22:59 uur besteld = morgen in huis

Binnenkort…

Behandeling

De nazorg of behandeling hangt af van de hoogte van de waarden en persoonlijke risicofactoren. Mogelijke stappen zijn aanpassing van voeding, meer beweging, stoppen met roken of eventueel medicatie. Regelmatige controle helpt om te volgen of maatregelen effect hebben.

Ben je getest via testalize.me? Dan kan je gratis een consult met onze huisarts aanvragen. Tijdens dit consult kunnen jouw testresultaten worden doorgenomen en kan je vragen stellen over een eventueel vervolgtraject.

Deze tekst is gecontroleerd door:

L. Hoebert

Huisarts in Ederveen. BIG 99020781301. Hoebert is praktijkhoudend huisarts en heeft Leefstijldirect.nu, een kliniek om via online persoonlijk contact te helpen met gezonder leven. Hiermee helpt hij veel diabetici.