Bacteriële vaginose

Bacteriële vaginose is een verstoring van de natuurlijke balans van de bacteriën in de vagina. Deze aandoening komt alleen voor bij vrouwen en leidt bij de helft tot een grotere hoeveelheid stinkende vaginale afscheiding. Andere klachten zoals jeuk of pijn zijn uitzonderlijk. Bij de meeste vrouwen gaat Bacteriële vaginose binnen een paar weken vanzelf weer over. Eventueel kan de arts antibiotica voorschrijven.

Bacteriële vaginose is een verstoring van de natuurlijke balans van de bacteriën in de vagina. Deze aandoening komt alleen voor bij vrouwen en leidt bij de helft tot een grotere hoeveelheid stinkende vaginale afscheiding. Andere klachten zoals jeuk of pijn zijn uitzonderlijk. Bij de meeste vrouwen gaat Bacteriële vaginose binnen een paar weken vanzelf weer over. Eventueel kan de arts antibiotica voorschrijven.

Wat is Bacteriële vaginose?

Bacteriële vaginose is de meest voorkomende vaginale aandoening bij vrouwen tussen de 15 en 44 jaar. Het is een verstoring van de natuurlijke balans van de verschillende bacteriën in de vagina. Bacteriën die normaal in kleine aantallen voorkomen zijn sterk vermeerderd. Bijvoorbeeld de bacterie Gardnerella vaginalis. Andere bacteriën, zoals de melkzuurbacteriën, zijn juist verminderd. Dit heeft gevolgen voor de zuurgraad in de vagina. Bacteriële vaginose leidt tot een verhoogde afwijkende vaginale afscheiding met een onaangename geur. Hoewel de klachten soms lijken op die van een Soa, is een Bacteriële vaginose geen Soa. De meeste vrouwen genezen vanzelf binnen een paar weken.

Hoe krijg je Bacteriële vaginose?

Er zijn verschillende redenen waarom het natuurlijke evenwicht van de bacteriën in de vagina is verstoord. Bijvoorbeeld door het gebruik van zeep, spoelingen of deodorant voor de vagina. Ook een spiraaltje, hormonale veranderingen, eerder opgelopen Soa’s, medicijngebruik en het weinig wisselen van tampons of maandverband kunnen de samenstelling van de normale vaginale flora wijzigen. Ook bij vrouwen met een lage weerstand door bijvoorbeeld stress, diabetes, roken, ongesteldheid of zwangerschap zien we geregeld een verstoring van de vaginale flora.

Bacteriële vaginose wordt vaker gediagnosticeerd bij seksueel actieve vrouwen. Met name bij vrouwen die vrijen met andere vrouwen.

Bacteriële vaginose herkennen

Van alle vrouwen met Bacteriële vaginose heeft ongeveer de helft symptomen. De andere helft heeft dus asymptomatische Bacteriële vaginose. De aandoening is te herkennen aan stinkend (visachtig) afwijkend vocht dat de vagina uitloopt. Dit vocht is grijs-wit van kleur. Jeuk of pijnklachten tijdens het vrijen of plassen komt minder vaak voor. Het slijmvlies is niet roder of dikker dan normaal.

Wist je dat? Ongeveer de helft van alle vrouwen met Bacteriële vaginose er niets van merkt? De andere helft heeft wel klachten. Vaak worden de symptomen verward met die van een schimmelinfectie.

Wat zijn de risico’s?

Wanneer Bacteriële vaginose niet vanzelf overgaat óf niet wordt behandeld met medicatie is het raadzaam een arts te bezoeken. Bij klachten met daarbij buikpijn en koorts raadpleeg je op korte termijn een arts.

Bacteriële vaginose wordt vaak aangetroffen bij vrouwen met een PID, een ontsteking in het kleine bekken. Hoewel een causale relatie tussen Bacteriële vaginose en PID niet is aangetoond, faciliteert het mogelijk de verspreiding van vaginale organismen naar de hogere genitalia. Daarnaast vermindert Bacteriële vaginose de natuurlijke afweer tegen infecties. Bij Bacteriële vaginose tijdens de zwangerschap is er een iets groter risico op vroeggeboorte of een late miskraam.

Aantallen

Bacteriële vaginose is de meest voorkomende vaginale aandoening bij vrouwen tussen 15 en 44 jaar. Het is niet precies bekend hoeveel vrouwen in Nederland rondlopen met deze aandoening, maar het ligt ongeveer tussen de 10 en 50 procent. De helft van de vrouwen heeft geen klachten. Vrouwen die nog geen seks hebben gehad kunnen ook Bacteriële vaginose oplopen. Desalniettemin komt het vaker voor bij seksueel actieve vrouwen die verschillende bedpartners hebben.

Kans op besmetting

Er is nog veel onduidelijkheid over hoe besmettelijk Bacteriële vaginose is. Hoewel Bacteriële vaginose geen Soa is, kan je sommige bacteriën wel krijgen of doorgeven wanneer je seks hebt. De ander ontwikkelt over het algemeen echter geen klachten. Het is wel verstandig om altijd een condoom te gebruiken.

Voorkomen van Bacteriële vaginose

De vagina is zelfreinigend. Voorkom dus het gebruik van zeep, vaginale spoelingen of andere middelen als deodorant, probiotica, vitamine C of tea tree olie. Douchen is beter dan in bad gaan. Vaker of beter wassen is niet nodig, dus ga niet ineens vaker douchen. Reinig de schaamstreek met lauw water. Vervang regelmatig tampons en maandverband en gebruik alleen de niet-geparfumeerde middelen. Wissel niet te vaak van bedpartner en gebruik altijd een condoom tijdens de seks.

Zelf testen op Bacteriële vaginose

Onze test is bedoeld voor vrouwen die last hebben van een stinkende afwijkende vaginale afscheiding. Je test met onze zelftest specifiek op Bacteriële vaginose. Dit is de meest voorkomende vaginale aandoening bij vrouwen tussen de 15 en 44 jaar. De zelftest is gemakkelijk, snel en anoniem uit te voeren vanuit huis. De zelftest bevat een bijsluiter waarin alle stappen duidelijk zijn uitgelegd. Binnen een paar dagen ontvang je al de uitslag.

Hoe vaak testen op Bacteriële vaginose?

We raden aan om te testen wanneer je last hebt van een afwijkende stinkende vaginale afscheiding. Het betekent niet dat je Bacteriële vaginose hebt, maar we kunnen dit op basis van onze test wel uitsluiten of vaststellen. Het is niet uitzonderlijk dat de aandoening binnen drie maanden weer opduikt. Wanneer je als vrouw meer dan twee keer per half jaar Bacteriële vaginose oploopt, kan je arts een andere behandeling voorstellen.

Hoe werkt onze test?

Onze zelftest bevat een afnameset waarmee je thuis een vaginaal uitstrijkje kunt afnemen. Dit doe je met behulp van een vaginale swab (wattenstaafje). Na afname stop je deze swab in het meegeleverde buisje met vloeistof. Dit stuur je vervolgens met onze retourbox op naar het laboratorium. In het laboratorium wordt het materiaal onderzocht op de aanwezigheid van genetisch materiaal (RNA) van bacteriën die worden geassocieerd met Bacteriële vaginose, waaronder Lactobacillus, Gardnerella vaginalis, en Atopobium vaginae

Waar testen?

Onze zelftest voer je snel en anoniem vanuit huis uit. Neem zelf wat lichaamsmateriaal af en stuur dit naar ons laboratorium. Daar testen we op Bacteriële vaginose. We raden altijd aan om naar de huisarts te gaan wanneer je twijfels hebt of wanneer je last hebt van fysieke klachten.

Behandeling

Meestal raadt de arts aan om af te wachten tot Bacteriële vaginose vanzelf weer overgaat. Dit is meestal binnen een paar weken. Gebruik in de tussentijd lauw water bij het wassen van de vagina. Vermijd zeep en andere middelen. Wees ook voorzichtig tijdens de seks. Het is belangrijk om goed opgewonden te zijn. Zorg dat je vochtig bent of gebruik een glijmiddel. Stop met vrijen als het pijn doet. Eventueel schrijft de arts een korte medicijnkuur voor wanneer de vrouw veel last heeft van vochtverlies, jeuk of een stinkende geur.

Meestal geneest het lichaam zelf van Bacteriële vaginose. Wanneer dit niet gebeurt of wanneer de vrouw een lagere weerstand heeft, dan schrijft de arts medicatie voor die de bacteriën doden. Dit zijn tabletten, zetpillen voor de vagina of een crème. Let op: antibacteriële medicatie kunnen het rubber van condooms en pessaria aantasten, waardoor ze minder beschermen tegen conceptie en Soa’s.

Het is niet uitzonderlijk dat de aandoening binnen drie maanden weer opduikt. Wanneer je als vrouw meer dan twee keer per half jaar Bacteriële vaginose oploopt, dan is een antibioticakuur van een paar maanden noodzakelijk.

Deze tekst is goedgekeurd door:

E.Y.J. van den Brand

Stafarts bij Diagnostiek voor U en heeft een eigen huisartsenpraktijk in ’s-Hertogenbosch. Daarnaast is ze sinds 2019 werkzaam als huisarts bij Medicinfo. Studeerde geneeskunde in Maastricht en is in 1994 afgestudeerd als huisarts in Nijmegen.