Diabetes

Diabetes mellitus, vaak kortweg diabetes genoemd, is een chronische aandoening waarbij het lichaam de hoeveelheid glucose (suiker) in het bloed niet goed kan reguleren. Glucose is een belangrijke brandstof voor het lichaam, maar om glucose uit het bloed in de cellen te krijgen is insuline nodig. Als je diabetes hebt werkt dit systeem niet goed.

Verschillende vormen diabetes

Er zijn verschillende vormen van diabetes, maar ze hebben één ding gemeen: een langdurig verhoogde bloedsuiker die kan leiden tot gezondheidsproblemen als deze niet goed wordt behandeld.

Diabetes type 1

Bij diabetes type 1 maakt het lichaam geen insuline meer aan. Dit is een auto-immuunziekte die vaak op jongere leeftijd ontstaat, maar ook bij volwassenen kan voorkomen. Mensen met type 1 diabetes zijn bijna altijd afhankelijk van insuline.

Diabetes type 2

Diabetes type 2 komt het meest voor. Het lichaam maakt nog wel insuline aan, maar reageert er onvoldoende op (insulineresistentie). Deze vorm ontstaat meestal geleidelijk en hangt vaak samen met erfelijke aanleg, overgewicht, leeftijd en mate van lichaamsbeweging (een tekort aan).

Prediabetes

Prediabetes is een voorstadium van diabetes type 2. De bloedsuiker is verhoogd, maar nog niet hoog genoeg voor de diagnose diabetes. Juist in deze fase is vroeg ingrijpen belangrijk, omdat diabetes vaak nog kan worden voorkomen of uitgesteld. De oorzaak van prediabetes hangt vaak samen met de levensstijl.

Hoe ontstaat diabetes?

Diabetes ontstaat door een verstoring in de balans tussen de aanmaak en werking van insuline en de opname van glucose in de cellen. Bij een langdurig verhoogde bloedsuiker raakt het lichaam langzaam beschadigd. Vaak gebeurt dit zonder duidelijke klachten, waardoor diabetes lange tijd onopgemerkt kan blijven.

Klachten

De symptomen verschillen per persoon en per type diabetes. Veelvoorkomende klachten zijn dorst, vaak moeten plassen en vermoeidheid. Ook onverklaarbaar gewichtsverlies, trage wondgenezig en wazig zien kunnen symptomen van diabetes zijn. Bij milde of beginnende diabetes kunnen klachten volledig ontbreken. De meeste mensen met prediabetes merken er niets van, datzelfde geldt voor type 2 diabetes. Een test is nodig om de aandoening aan te tonen.

Diabetes wordt vastgesteld door middel van bloedonderzoek. Een veelgebruikte meting is HBA1C. Dit is de gemiddelde bloedsuiker over 2 tot 3 maanden. Op basis van deze waarden kan worden vastgesteld of er sprake is van diabetes, prediabetes of een normale bloedsuiker.

Hoe werkt een test?

Testen kan op verschillende manieren. De meest bekende methode is waarschijnlijk met een glucosemeter. Een apparaatje waarmee je thuis eenvoudig zelf je bloedsuiker kunt meten en monitoren. Met een vingerprik wordt een druppeltje bloed afgenomen. Dat druppeltje gaat op een teststrip in een glucosemeter en daarna volgt een resultaat. In Nederland wordt dat uitgedrukt in mmol/L (millimol per liter bloed). Vanaf 7 mmol/L spreken we van diabetes type 2, tussen de 6 en 7 mmol/L is er sprake van prediabetes. Met een glucosemeter test je bloedsuiker op een bepaald moment, dus geen gemiddelde. Een glucosemeter wordt vooral gebruikt door mensen die al weten dat zij diabetes hebben.

Een betrouwbare manier om naar de gemiddelde bloedsuikerwaarde te kijken is door HBA1C te meten. Dit wordt uitgedrukt in mmol/mol (millimol geglyceerd hemoglobine per mol totaal hemoglobine). De HbA1c-waarde wordt bepaald met een bloedtest. Een goede analyse verloopt via een (Nederlands) laboratorium. Je kunt de test zelf afnemen, mits de analyse verloopt via een betrouwbaar lab. Het laboratorium analyseert hoeveel hemoglobine is “beplakt” met glucose. Omdat rode bloedcellen gemiddeld ongeveer 120 dagen in je bloed rond circuleren, weerspiegelt dit getal de gemiddelde bloedsuiker van de afgelopen 8 tot 12 weken. Je krijgt dus inzicht in de gemiddelde bloedsuikerwaarde over de afgelopen 2 tot 3 maanden.

Wist je dat? Diabetes is volksziekte nummer 1. Naar schatting zijn er in Nederland ruim 1 miljoen mensen met type 2 diabetes, en 1,5 miljoen mensen met prediabetes (het voorstadium van diabetes type 2).

Testen kan via de huisarts of thuis, afhankelijk van de testmethode. Een glucosemeter gebruik je zelf, een HBA1C-test verloopt vaak via huisarts maar kan nu dus ook thuis via testalize.me. In het kort: glucosemeting (mmol/L) is een momentopname, een HbA1c-test (mmol/mol) toont de gemiddelde bloedsuiker over 2 tot 3 maanden aan. Voor screening en risico-inschatting is HbA1c vaak het meest geschikt.

Waarom testen, voor wie?

Onbehandelde diabetes kan op termijn leiden tot complicaties, zoals hart- en vaatziekten, nierschade, oogproblemen en zenuwbeschadiging. Hoe eerder diabetes of prediabetes wordt ontdekt, hoe beter deze risico’s kunnen worden beperkt met de juiste behandeling en begeleiding.

Je zou je moeten testen op HBA1C als je klachten hebt die passen bij diabetes, of als je vermoed prediabetes te hebben. Daarnaast zijn er risicofactoren waarbij het verstandig is om je te laten testen. Denk aan overgewicht, weinig lichaamsbeweging, diabetes in je familie en bijvoorbeeld een hoge bloeddruk. Ook leeftijd speelt een rol. De kans op diabetes neemt toe vanaf 45 jaar. Testen kan vanaf die leeftijd zinvol zijn. Vroege opsporing maakt een groot verschil: hoe eerder je het weet, hoe beter je kunt bijsturen.

Hoe werkt onze test?

Onze zelftest bevat een afnameset waarmee je thuis een paar druppels bloed kunt afnemen. Dit doe je met behulp van een veiligheidslancet. Hiermee druk je op de vinger en dan schiet er een dun naaldje uit. Het naaldje gaat door de huid van de vinger (liefst zijkant van ring- of middelvinger). Dit bloed vang je op in het meegeleverde buisje. Het buisje gaat in de sealbag. Vervolgens activeer je de Smart Tag (temperatuursensor). Daarna gaat alles in de retourbox die je opstuurt naar ons laboratorium. Daar wordt gemeten hoeveel suiker (glucose) is gebonden aan hemoglobine.

HBA1C (Diabetes)

Testen op HBA1C (gemiddelde bloedsuiker over 2 tot 3 mnd)

€59,95

Gratis nazorg (door huisarts)
Analyse in lab, uitslag binnen 48 uur
Voor 22:59 uur besteld = morgen in huis

Binnenkort…

Behandeling

Diabetes vraagt om actie, maar de aanpak verschilt per persoon. Bij prediabetes ligt de nadruk op aanpassing van leefstijl. Denk hierbij aan het aanpassen van voeding en meer bewegen. Medicatie is meestal nog niet nodig, tenzij het risico op diabetes zeer hoog is. Regelmatige controle van HBA1C blijft wel belangrijk. Bij diabetes type 2 is leefstijlaanpassing vaak ook het advies, hoewel er soms ook naar medicatie wordt uitgeweken. Nazorg bestaat uit regelmatige controles, begeleiding en bijsturing. Met de juiste behandeling en goede nazorg is het vaak mogelijk om HBA1C te verlagen en grip te houden op de gezondheid op de lange termijn.

Ben je getest via testalize.me? Dan kan je gratis een consult met onze huisarts aanvragen. Tijdens dit consult kunnen jouw testresultaten worden doorgenomen en kan je vragen stellen over een eventueel vervolgtraject.

Deze tekst is gecontroleerd door:

L. Hoebert

Huisarts in Ederveen. BIG 99020781301. Hoebert is praktijkhoudend huisarts en heeft Leefstijldirect.nu, een kliniek om via online persoonlijk contact te helpen met gezonder leven. Hiermee helpt hij veel diabetici.