HBA1C
HBA1C – voluit hemoglobine A1c – is een bloedwaarde die aangeeft hoeveel glucose (suiker) de afgelopen 2 tot 3 maanden gemiddeld in je bloed heeft gezeten. Het geeft dus een langetermijnbeeld van je bloedsuiker. Dit in tegenstelling tot een vingerprik of sensor die alleen een momentwaarde laat zien.
HBA1C – voluit hemoglobine A1c – is een bloedwaarde die aangeeft hoeveel glucose (suiker) de afgelopen 2 tot 3 maanden gemiddeld in je bloed heeft gezeten. Het geeft dus een langetermijnbeeld van je bloedsuiker. Dit in tegenstelling tot een vingerprik of sensor die alleen een momentwaarde laat zien.
Hoe ontstaat HBA1C?
HBA1C ontstaat doordat glucose zich bindt aan hemoglobine, het zuurstofdragende eiwit in rode bloedcellen. Deze waarden zijn belangrijk omdat het artsen en andere zorgverleners inzicht geeft in hoe goed de bloedsuiker onder controle is. Het toont de gemiddelde glucosewaarde aan over een langere periode (dus niet op slecht één moment).
Waarom wordt HBA1C gemeten?
Een HbA1c-test wordt vooral gebruikt bij mensen met diabetes of bij mensen die risico lopen op diabetes. Dit bloedonderzoek kan helpen om diabetes en/of prediabetes helpen te diagnosticeren, maar het laat ook zien of behandelingen of leefstijlaanpassingen werken. Daarnaast geldt HBA1C als een risico-indicator voor hart- en nierziekten. Sterk verhoogde HbA1c-waarden duiden op langdurig verhoogde bloedsuiker, wat op termijn kan leiden tot gezondheidsproblemen.
Hoe werkt een test?
De HBA1C-waarde wordt bepaald met een bloedtest. Hiervoor hoef je niet nuchter te zijn. Je kunt op elk moment bloed prikken. Een goede test verloopt via een (Nederlands) laboratorium. Je kunt ook zelf testen, mits de analyse verloopt via een lab. Het laboratorium analyseert dan hoeveel hemoglobine is “beplakt” met glucose. Omdat rode bloedcellen gemiddeld ongeveer 120 dagen in je bloed rond circuleren, weerspiegelt dit getal de gemiddelde bloedsuiker van de afgelopen 8 tot 12 weken. Je krijgt dus inzicht in de gemiddelde bloedsuikerwaarde over de afgelopen 2 tot 3 maanden.
Wist je dat? Er in Nederland bijna 1,5 miljoen mensen zijn met prediabetes? Deze groep weet niet dat ze een verhoogde bloedsuiker hebben, vaak resultaat prediabetes in diabetes type 2.
Een zelftest zoals aangeboden wordt op testalize.me werkt met een vingerprik waarmee bloed wordt afgenomen. Dit bloed gaat in een buisje en dat buisje wordt naar ons lab opgestuurd. In het lab wordt jouw bloed geanalyseerd waarna je de uitslag kunt opvragen.
Voor wie is een test op HBA1C nuttig?
Een HBA1C-test is met name bedoeld voor mensen met diabetes. De test is met name nuttig voor mensen met diabetes, met een vermoeden van diabetes en voor mensen met prediabetes. Ook voor mensen zonder diagnose kan deze test waardevolle inzichten geven.
Heb je diabetes type 1 of type 2, dan is HBA1C een belangrijke graadmeter om te zien hoe goed je bloedsuiker gemiddeld onder controle is. De test helpt om het effect van voeding, leefstijl en medicatie over een langere periode te beoordelen.
Prediabetes betekent dat je bloedsuiker verhoogd is, maar (nog) niet hoog genoeg voor de diagnose diabetes. Juist in deze fase is een HBA1C-test zeer waardevol. Een licht verhoogde HBA1C-waarde kan een vroeg waarschuwingssignaal zijn. Met tijdige aanpassingen in leefstijl is het vaak mogelijk om diabetes te voorkomen of uit te stellen.
Een HBA1C-test kan zinvol zijn als je één of meerdere risicofactoren hebt, zoals overgewicht, weinig lichaamsbeweging, diabetes in de familie, hoge bloeddruk of verhoogd cholesterol of mensen met een leeftijd boven de 45. Een test is geschikt voor iedereen die inzicht wil krijgen in zijn of haar bloedsuiker over de langere termijn – of je nu diabetes hebt, prediabetes vermoedt, of simpelweg risico wilt uitsluiten.
Wat betekenen de resultaten?
HBA1C-waarden worden uitgedrukt in mmol/mol (millimol geglyceerd hemoglobine per mol totaal hemoglobine) of als procenten (%). De richtlijnen zijn:
| Gemeten in mmol | Gemeten in % | Interpretatie |
| < 42 mmol/mol | < 6 % | Normale waarde (geen diabetes) |
| 42–47 mmol/mol | 6 – 6,4 % | Mogelijke prediabetes |
| ≥ 48 mmol/mol | ≥ 6,5 % | Indicatie voor diabetes |
Streefwaarden kunnen per persoon verschillen, bijvoorbeeld bij oudere volwassenen of bij mensen met een hoger risico op hypoglykemie (te lage bloedsuiker).
Een HBA1C-waarde zegt iets anders dan een glucosemeter-meting of sensor-meting. Dagelijkse metingen tonen wat je bloedsuiker op dat moment is, terwijl HBA1C laat zien hoe je bloedsuiker zich gemiddeld over langere tijd gedraagt. Het kan bijvoorbeeld voorkomen dat je vingerprikwaarden er normaal uitzien, maar dat je HBA1C toch verhoogd is . Vaak door verhoogde suikerpieken na maaltijden die je met losse metingen niet ziet.
Wat te doen bij hoge waarden?
Als je HBA1C hoger is dan gewenst, kunnen veranderingen in leefstijl of behandeling helpen. Denk bijvoorbeeld aan het aanpassen van voeding waarbij de focus ligt op minder snelle suikers. Maar ook beweging is van groot belang. In sommige gevallen kan overgegaan worden op medicatie, maar uiteraard alleen via de huisarts. Deze stappen kunnen helpen je gemiddelde bloedsuiker te verlagen en complicaties op de lange termijn te verminderen
Hoe werkt onze test?
Onze zelftest bevat een afnameset waarmee je thuis een paar druppels bloed kunt afnemen. Dit doe je met behulp van een veiligheidslancet. Hiermee druk je op de vinger en dan schiet er een dun naaldje uit. Het naaldje gaat door de huid van de vinger (liefst zijkant van ring-of middelvinger). Dit bloed vang je op in het meegeleverde buisje. Het buisje gaat in de sealbag. Tenslotte moet je de Smart Tag (temperatuursensor) activeren. Daarna gaat alles in de retourbox. Deze stuur je op naar ons laboratorium. In ons laboratorium wordt gemeten hoeveel suiker (glucose) is gebonden aan hemoglobine.
HBA1C (Diabetes)
Testen op HBA1C (gemiddelde bloedsuiker over 2 tot 3 mnd)
€59,95
- Gratis nazorg (door huisarts)
- Analyse in lab, uitslag binnen 48 uur
- Voor 22:59 uur besteld = morgen in huis
Behandeling
Een verhoogd HBA1C vraagt om actie, maar de aanpak verschilt per persoon. Bij prediabetes ligt de nadruk op aanpassing van leefstijl. Denk hierbij aan het aanpassen van voeding en meer bewegen. Medicatie is meestal nog niet nodig, tenzij het risico op diabetes zeer hoog is. Regelmatige controle van HBA1C blijft wel belangrijk. Bij diabetes type 2 is leefstijlaanpassing vaak ook het advies, hoewel er soms ook naar medicatie wordt uitgeweken. Nazorg bestaat uit regelmatige controles, begeleiding en bijsturing. Met de juiste behandeling en goede nazorg is het vaak mogelijk om HbA1c te verlagen en grip te houden op de gezondheid op de lange termijn.
Deze tekst is goedgekeurd door:
L. Hoebert
Huisarts in Ederveen. BIG 99020781301. Hoebert is praktijkhoudend huisarts en heeft Leefstijldirect.nu, een kliniek om via online persoonlijk contact te helpen met gezonder leven. Hiermee helpt hij veel diabetici.