HIV

4.8
4,8 waardering
4.8 van 5 sterren (uit 1106 reviews)
Uitstekend81%
Zeer goed17%
Gemiddeld2%
Slecht0%
Zeer slecht0%

HIV is een geslachtsziekte die wordt veroorzaakt door een virus. De SOA komt relatief veel voor, zeker bij risicogroepen. HIV staat voor Humaan Immunodeficiëntievirus. Je kunt deze SOA hebben zonder dat je het zelf merkt. HIV wordt in Nederland beschouwd als chronische ziekte en is niet meer dodelijk. Maar dan moet er wel getest en behandeld worden.

Onbehandeld kun je van HIV uiteindelijk AIDS (Acquired Immune Deficiency Syndrome) krijgen. En AIDS is helaas dodelijk. In Nederland kan HIV goed behandeld worden met HIV-remmers, zo goed dat het virus niet over te dragen wordt. Mensen met HIV hebben een normale levensverwachting, mits er maar behandeld wordt.

In het kort:

  • HIV wordt veroorzaakt door een virus
  • HIV is nog niet te genezen, wel te behandelen
  • Zonder HIV-remmers kun je AIDS krijgen
  • Je kunt HIV oplopen zonder het te merken
  • De symptomen van HIV lijken op een flinke griep
  • Bij anale seks is de kans op HIV groter

Wat is HIV?

HIV staat voor Human Immunodeficiency Virus. Het HIV-virus verzwakt het afweersysteem waardoor het lichaam zich niet meer kan beschermen tegen virussen en bacteriën. Als je HIV niet behandelt wordt het afweersysteem zo ernstig verzwakt dat het lichaam zich niet meer kan beschermen. Dat noemen we AIDS. Er komen in Nederland jaarlijks zo’n 900 nieuwe HIV besmettingen bij. Onder mannen die seks hebben met mannen wordt HIV het meest aangetroffen.

Hoe krijg je HIV?

HIV is een SOA en kan je oplopen door onveilige seks. Nu is HIV gelukkig niet zo besmettelijk als Chlamydia. Vooral bloedcontact levert een verhoogd risico op. De kans op HIV bij orale seks is bijvoorbeeld heel klein, sperma en wondjes verhogen die kans weliswaar. Anale seks levert een hoger risico op voor HIV. Een condoom voorkomt HIV. Lees meer over het voorkomen van SOA’s.

HIV kan worden overgedragen door bloed, sperma en vaginaal vocht. Maar ook door moedermelk. De meest voorkomende transmissieroute is via bloed en sperma.

Symptomen

Net als bij andere SOA’s kun je HIV hebben zonder er iets van te merken (in het eerste stadium althans). Je kunt er jaren mee rondlopen en anderen besmetten. Veel mensen krijgen kort na de besmetting klachten die 1 tot 6 weken aanhouden en vanzelf weer overgaan. Je kunt denken aan:

  • Vermoeidheid
  • Zweetaanvallen
  • Gewichtsverlies
  • Koorts
  • Diarree
  • Kortademig

De symptomen lijken in sommige gevallen op een hevige griep.

Risico

HIV is zeer gevaarlijk. Onbehandeld is de SOA dodelijk. HIV wordt dan AIDS. Zodra HIV tijdig wordt opgespoord kan je goed behandeld worden. Het overdragen van het virus wordt dan ook onmogelijk omdat de virale lading dermate laag wordt. Met HIV word je ook extra vatbaar voor andere SOA’s.

Kans

De kans op HIV hangt in grote mate af van de manier waarop je seks hebt. De kans bij eenmalig vaginaal contact is zeer klein. Naar schatting loop je bij onveilig vaginaal contact met een besmette partner minder dan 0,1 procent kans. Hier wordt wel bij aangetekend dat er risicoverhogende factoren kunnen zijn, denk bijvoorbeeld aan het hebben van een andere SOA en het stadium waarin de HIV-infectie (bij jouw partner) zich bevindt.

Anale seks verhoogt de kans. Dit heeft te maken met bloed dat vrijkomt. Hierdoor neemt de kans op overdracht toe. Voor anale seks is de kans op HIV per onveilig sekscontact 0,05 tot 0,2 procent (gevend) en 0,1 tot 3 procent (ontvangend).

Bij orale seks lijkt de kans op HIV minuscuul.

Testen

Testen op HIV gebeurt door middel van bloedonderzoek. Er zijn meerdere manieren om te testen maar vaak wordt naar antistoffen of antigenen gezocht in bloed. Een goede HIV-test wordt in een laboratorium uitgevoerd.

Testen kan bij huisarts of GGD. De incubatietijd hangt af van het type test maar wacht in ieder geval 30 dagen voordat je test. Niet iedereen wordt standaard op HIV getest. Er moet een bepaald risico zijn gelopen. Mannen die seks hebben met mannen zijn de primaire risicogroep. Maar ook hetero’s die onveilige seks hebben gehad met mensen uit risicogebieden (Afrika en delen Azië).

Behandeling

HIV is niet te genezen maar wel goed te behandelen. Door HIV-remmers te slikken herstelt het afweersysteem. De virale lading neemt af. Maar het virus blijft in je lichaam. Je kan dan in principe net zo oud worden als iemand zonder HIV. Het stadium van AIDS kan worden voorkomen of in ieder geval zeer langdurig uitgesteld. Bij succesvolle behandeling kun je HIV ook niet meer op sekspartners overdragen. HIV wordt in westerse landen gezien als een chronische ziekte.

Tegenwoordig kan HIV voorkomen worden met PrEP. Dit zijn pillen de een infectie voorkomen. PrEP moet niet verward worden met PEP. PEP is een spoedbehandeling die tot 72 uur uitgevoerd kan worden nadat je bent besmet met HIV.

Een behandeling met medicijnen is heftig en levenslang. Denk dus niet te snel “het is toch te behandelen”. Neem in de eerste voorzorgsmaatregelen: condoom.

Deze tekst is goedgekeurd door:

Annelies Lucas

DR. ANNELIES LUCAS

Huisarts en medisch directeur. Werkte 25 jaar lang als huisarts (o.a. kaderarts), promoveerde aan de Universiteit van Maastricht en is sinds 2011 medisch directeur bij Diagnostiek voor U.

Laatst herzien op 21