SOA statistieken: aantal diagnoses en risico’s

Hoe vaak komen SOA’s voor? Wat zijn de risico’s? En wanneer moet je testen? In deze blog beschrijven we de statistieken. Het artikel is bedoeld als richtlijn. Uiteraard bepaal jij altijd zelf op welke SOA’s je wilt testen. We proberen een duidelijk beeld te schetsen van de mogelijke risico’s. Zo worden veel mensen niet standaard op HIV getest omdat bij hen het risico minimaal is. Chlamydia daarentegen komt dermate veel voor, dat iedereen die op SOA’s moet testen in ieder geval op Chlamydia wordt getest.

De SOA’s zijn gerangschikt naar prevalentie (hoe vaak ze aangetroffen worden). Van hoog naar laag.

CHLAMYDIA

Aantal diagnoses per jaar: 60.000

Chlamydia is sinds jaar en dag de meest voorkomende SOA in Nederland. De SOA wordt veroorzaakt door een bacterie en is zeer besmettelijk. Zo loop je 50 procent kans Chlamydia op te lopen als je onveilige seks hebt met iemand die Chlamydia heeft. In Nederland wordt Chlamydia zo’n 60.000 keer per jaar gediagnosticeerd. Naar schatting komt het 100.000 keer per jaar voor. Een groot deel wordt dus niet opgespoord.

Chlamydia diagnoses

Op chlamydia test je door middel van urine of een uitstrijkje. De infectie kan zich genitaal, anaal of oraal voordoen.

Wanneer testen op Chlamydia?

  • Als je onveilige seks hebt gehad
  • Als je wisselende contacten hebt
  • Als je een vaste relatie hebt en zeker wilt weten ‘clean’ te zijn
  • Als je gewaarschuwd bent door een ex-partner met Chlamydia
  • Als jouw partner is vreemdgegaan

GENITALE WRATTEN

Aantal diagnoses per jaar: 40.000

Genitale wratten komen veel voor. De wratten worden veroorzaakt door een HPV-virus. Ze kenmerken zich door rode of grijze plekjes rondom de geslachtsdelen. De wratten beginnen klein maar kunnen flink doorgroeien. Genitale wratten zijn onschuldig en kunnen na verloop van tijd spontaan weer verdwijnen. Een arts kan je eventueel ook behandelen. Jaarlijks worden ongeveer 40.000 diagnoses gesteld. De overgrote meerderheid wordt vastgesteld door huisartsen.

Je test niet op deze SOA. De wratten zijn zichtbaar met het blote oog. Een arts zal de diagnose stellen op basis van huidafwijkingen.

GENITALE HERPES

Aantal diagnoses per jaar: 25.000

Herpes is een veelvoorkomende SOA, veroorzaakt door een virus. Dit virus blijft in je lichaam en daarmee is Herpes niet te genezen. De symptomen van Genitale Herpes openbaren zich vaak binnen een week na besmetting. Je krijgt dan branderige blaasjes op de huid rondom geslachtsdelen en mond. Jaarlijks wordt zo’n 25.000 keer Genitale Herpes vastgesteld. Het merendeel via huisartsen, een veel kleiner deel via GGD’s. Het aantal gevallen stijgt. Vrouwen lijken vaker last te hebben van Herpes, bij huisartsen is 75 procent van de positieven vrouw.

Er wordt vaak niet getest op de SOA. De bultjes zijn zichtbaar met het blote oog. Een arts zal de diagnose stellen op basis van huidafwijkingen. Alleen als er twijfel is kan tot testen worden overgegaan.

GONORROE

Aantal diagnoses per jaar: 18.000

Gonorroe komt redelijk veel voor. Bij mannen die seks hebben met mannen (MSM) wordt de SOA veel vastgesteld. Ruim 10 procent blijkt bij een test positief. Bij hetero’s ligt het aantal positieven een stuk lager rond de 2 procent. Gonorroe wordt veroorzaakt door een bacterie. De SOA wordt jaarlijks zo’n 7.000 keer gevonden bij GGD’s en ruim 10.000 keer door huisartsen. Onder vrouwen is het vindpercentage het laagst.

Gonorroe diagnoses

De SOA wordt getest door middel van urine of een uitstrijkje. De infectie kan zich genitaal, anaal en oraal voordoen. Gonorroe geeft bij mannen vaak klachten.

Wanneer testen op Gonorroe?

  • Als je onveilige seks hebt gehad
  • Als je als man seks hebt met mannen
  • Als je een vaste relatie hebt en zeker wilt weten ‘clean’ te zijn
  • Als je gewaarschuwd bent door een ex-partner met Gonorroe
  • Als je partner is vreemdgegaan

HEPATITIS B

Aantal diagnoses per jaar: 1500 (acuut en chronisch gecombineerd)

Hepatitis B is een ontsteking van de lever die ontstaat door een virus. De overdracht kan plaatsvinden van moeder op kind bij de geboorte, door seksueel contact of contact met bloed. Hiermee is Hepatitis B dus ook een SOA. Hepatitis B kan vanzelf over gaan. Bij 90 procent van de volwassenen geneest de infectie binnen 18 maanden. Het gaat dan om acute Hepatitis B. Bij 10 procent geneest het niet en spreken we van chronische Hepatitis B. Naar schatting hebben zo’n 40.000 mensen chronische Hepatitis B in Nederland. De grootste groep met chronische aandoening is de eerste generatie immigranten uit China, Marokko en Turkije.

Onderstaande grafiek geeft de incidentie ( hoe vaak het voorkomt) weer van acute Hepatitis B. De SOA komt vaker voor bij mannen. Mogelijk omdat Hepatitis B bij mannen vaker klachten geeft. Zij bezoeken dus sneller de huisarts.

Acute Hepatitis B incidentie

Op Hepatitis B test je door middel van bloedonderzoek.

Wanneer testen op Hepatitis B?

  • Als je als man seks hebt met mannen
  • Als je heel veel wisselende contacten hebt
  • Als je onveilige seks hebt gehad met iemand uit een een hoog-risico land (Sub Sahara Afrika en delen Azië)
  • Als je gewaarschuwd bent door een ex-partner met Hepatitis B

TRICHOMONAS

Aantal diagnoses per jaar: onbekend

Trichomonas wordt veroorzaakt door een parasiet. De SOA komt vrij veel voor maar veroorzaakt zelden problemen. Het is een SOA die genitaal wordt overgedragen. Dus niet oraal of anaal. Veel mensen merken niets van een infectie. Deze gaat ook vaak spontaan weer over. Vrouwen lijken vaker last te hebben van de SOA dan mannen. Bij mannen geeft de SOA zelden klachten.

Op Trichomonas test je door middel van urine of een uitstrijkje. De infectie bevindt zich dus altijd genitaal.

Wanneer testen op Trichomonas:

  • Als je onveilige seks hebt gehad
  • Als je veel wisselende contacten hebt
  • Als je een vaste relatie hebt en zeker wilt weten ‘clean’ te zijn
  • Als je gewaarschuwd bent door een ex-partner met Trichomonas
  • Als jouw partner is vreemdgegaan

SYFILIS

Aantal diagnoses per jaar: 1200

Syfilis wordt veroorzaakt door een bacterie. Syfilis, ook wel aangeduid als Lues, is relatief zeldzaam en komt vooral bij bepaalde risicogroepen voor. De SOA wordt vooral gevonden bij mannen die seks hebben met mannen. Namelijk in 96 procent van de gevallen. Het aantal nieuwe gevallen is niet exact bekend doordat de SOA niet aangifteplichtig is. Naar verwachting worden de meeste diagnoses worden door GGD’s gesteld.  Bij hetero mannen en vrouwen is het vindpercentage laag. Huisartsen en GGD’s testten hetero’s daarom niet standaard op deze SOA.

Wanneer testen op Syfilis:

  • Als je als man seks hebt met mannen
  • Als je bent gewaarschuwd door een ex-partner met Syfilis
  • Als je sekswerker bent
  • Als je seks hebt gehad met iemand uit een hoog risico gebied (Afrika, delen Azië en Zuid Amerika)

HIV

Aantal diagnoses per jaar: 1000

HIV wordt veroorzaakt door een virus. Dit virus tast het immuunsysteem aan. Hierdoor word je extra vatbaar voor andere SOA’s. Bij mensen die positief testen op HIV worden vrijwel altijd ook andere SOA’s aangetroffen. HIV is het voorstadium van AIDS. AIDS is dodelijk. HIV kan gelukkig behandeld worden, mits je er op tijd bij bent. HIV wordt als chronische ziekte beschouwd. Toch sterven in Nederland jaarlijks nog zo’n 100 mensen aan de gevolgen van AIDS. Bij hen werd de diagnose (veel) te laat gesteld waardoor HIV niet onderdrukt kon worden.

HIV diagnoses

In 2017 werden er bij Centra Seksuele Gezondheid (GGD’s) minder dan 290 nieuwe HIV-diagnoses gesteld. Het aantal nieuwe gevallen daalt. Bij 90 procent van de positieven betrof het mannen die seks hebben met mannen. HIV komt het meest voor bij mannen tussen de 35 en 40 jaar die seks hebben met mannen. Inmiddels is bekend dat 40 procent van de positieven een migratie-achtergrond heeft. Onder de autochtone hetero bevolking komt HIV weinig voor.

HIV in Nederland

Bij hetero mannen en vrouwen ligt het percentage positieven zeer laag. Huisartsen en GGD’s testen hetero’s daarom niet standaard op deze SOA. Alleen als blijkt dat je veel risico hebt gelopen word je getest. Op HIV wordt getest door bloedonderzoek.

Wanneer testen op HIV:

  • Als je als man seks hebt met mannen
  • Als je heel veel losse contacten hebt, waarbij anale contacten risicoverhogend zijn
  • Als je bent gewaarschuwd door een ex-partner met HIV
  • Als je sekswerker bent
  • Als je seks hebt gehad met iemand uit een hoog risico gebied (Afrika, delen Azië en Zuid Amerika)

Een standaard SOA-test test in ieder geval op Chlamydia en soms ook Gonorroe. Bij testalize.me testen we deze 2 SOA’s tegelijk. Wil jij op een andere SOA getest worden? Neem dan contact op met jouw huisarts of GGD.

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *